“ผ้าตีนจกศรีสัชนาลัย ภูมิปัญญาที่สืบทอดต่อกันมาของชาวไทพวน”

Sukhothai Crafts and Folk Art

 

“ผ้าตีนจกศรีสัชนาลัย ภูมิปัญญาที่สืบทอดต่อกันมาของชาวไทพวน”

 

จากภูมิปัญญาการทอผ้าตีนจกของชาวไทพวน ตำบลหาดเสี้ยว อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัยด้วยเทคนิคพิเศษคือใช้ขนเม่นจกฝ้ายสลับสีลงในผืนผ้าเพื่อสร้างลวดลายและสีสันให้สวยงามตามความ

ต้องการ ถือเป็นอัตลักษณ์เฉพาะของชาวพวน

ปัจจุบันชาวไทยพวนสุโขทัยยังคงสืบทอดการทอผ้าตามกรรมวิธีดั้งเดิม เริ่มตั้งแต่การปั่นฝ้าย จนถึงกระบวนการทอให้เป็นผืนผ้า โดยใช้วัตถุดิบและเทคนิคเฉพาะของท้อง

ถิ่นเพื่อธำรงรักษาชื่อเสียงและวัฒนธรรมผ้าของชุมชนให้ยั่งยืน

ลวดลายผ้าตีนจกศรีสัชนาลัยที่ถูกสร้างสรรค์ขึ้นมานั้น ยังล้วนเป็นลวดลายที่มีความหมายเป็นมงคลแก่ชีวิต ยกตัวอย่างเช่น ลายนกคุ้ม หมายถึงอยู่คุ้มเหย้าคุ้มเรือน คุ้มบ้านคุ้มช่อง คุ้มพี่คุ้มน้อง คุ้มผองคุ้มภัย คุ้มลูกคุ้มเต้า คุ้มผัวคุ้มเมีย และยังมีลายนกคู่ หมายถึงอยู่คู่กัน หันหน้าเข้าหากัน ปรองดองสามัคคี และลายดอกหมี ซึ่งเป็นดอกไม้มีกลิ่นหอมชนิดหนึ่งพยทางเมืองเหนือ แต่ปัจจุบันนี้หายากมากแล้ว และลายเครือขอหมายถึง เกาะเกี่ยวอยู่ด้วยกันไม่หนีหายจากกันไปไหน ส่วนจกหรือสร้อยสา ให้รู้ว่าเป็นเชิงสร้อยสาสวยงาม จกจึงอยู่เชิงผ้าล่างสุด

การอพยพมาตั้งถิ่นฐานของชาวไทพวนนั้น ได้นำเอาวัฒนธรรม และงานหัตถกรรมการทอผ้าติดต้วมาด้วย ทั้งยังได้มีการเผยแพร่และส่งต่อลูกหลานจากรุ่นสู่รุ่น อย่างไรแล้วในช่วงเวลาหนึ่งผ้าตีนจกศรีสัชนาลัยกลับไม่เป็นที่นิยม ผู้คนไม่นิยมสวมใส่ แต่ด้วยความที่มีเอกลักษณ์อันโดดเด่น ทั้งในเรื่องของลวดลวย ความละเอียดของฝีมือช่างทอ และการผลักดันสนับสนุน โดยการนำผ้าโบราณมาจัดแสดงให้คนรุ่นหลังได้เห็นอยู่เรื่อยมา ทำให้ผ้าตีนจกศรีสัชนาลัยได้รับการฟื้นฟู เป็นที่นิยมขึ้นมาอีกครั้ง และยังได้มีการเผยแพร่สอนคนรุ่นหลัง ทอผ้าซิ่นตีนจกสืบต่อกันมาจวบจนปัจจุบัน

 

ภาพประกอบจาก ภาพยนตร์สั้นเรื่อง “คนึง” ส่วนหนึ่งของโครงการวิจัย ชุด “การเล่าเรื่องเมืองสุโขทัย”

 

เสนิศชนันต์ สุขกสิกร

By admin1
No widgets found. Go to Widget page and add the widget in Offcanvas Sidebar Widget Area.